Veel zonnevlekken zichtbaar op actieve zon

Vaak zijn er maandenlang geen zonnevlekken te zien, maar op dit moment is dat anders en verschijnen er velen tegelijk. Hierachter schuilt een terugkerend fenomeen, dat deze keer bijzonder uitgesproken is.

Het aantal donkere zonnevlekken ligt momenteel hoger dan in de laatste twintig jaar. Dit komt doordat we ons actueel op het maximum bevinden van de relatief sterke zonnecyclus. Het aantal vlekken is afhankelijk van de zonneactiviteit, die binnen een cyclus van elf jaar verandert. Het is echter nu nog onmogelijk te voorspellen of we al aan het einde van de cyclus zijn of dat er nog een stijging zal plaatsvinden.

Temperatuurcontrasten oorzaak

De vlekken worden veroorzaakt door temperatuurverschillen aan het oppervlak van de zon. Onze grote ster is namelijk een gelaagde bal van gas. De energie wordt binnenin opgewekt en het hete gas stijgt. Zo wordt de energie van het oppervlak uitgestraald en vervolgens daalt de temperatuur van de materie plotseling. Aansluitend daalt het gas dan weer in koelere en een compactere vorm naar beneden. Dit proces wordt ook wel convectie genoemd.

Zonnevlek is "koeler"

Het kan echter gebeuren dat lokaal versterkte magnetische velden voorkomen dat het koelere gas zinkt. Dit betekent dat de koudere materie soms langer aan de oppervlakte blijft. Dienovereenkomstig zijn de plekken rond de 4.000 graden iets “kouder” dan de omgeving die waarden rond 6.000 graden kent. Deze plekken zijn vooralsnog heel erg heet, maar lijken daarentegen donkerder omdat de omgeving nog heter en helderder is.

Terwijl er vaak maanden geen zonnevlekken zijn, kunnen er tijdens de piekuren wel honderden zichtbaar voorkomen. Dit is het relatieve zonnevlekgetal. Het wordt berekend op basis van de som van individuele hotspots plus het aantal spotgroepen, die elk met een factor tien worden gewogen. De weging maakt het aantal hoger, maar eigenlijk zien we niet zoveel zonnevlekken. Bovendien bevinden sommige vlekken zich altijd aan de kant van de zon die van de aarde af is gericht.

In deze cyclus was het relatieve zonnevlekgetal, ook wel Wolf-getal, maximaal 160 tot 170: In de laatste cyclus was dit getal 130.