Talrijke winterse buien vanaf de Noordzee door hoogtekou

Vandaag hebben we reeds te maken met buien die steeds meer een winters karakter aannemen. Vooral tijdens het najaar en in de wintermaanden kan er tijdens deze buien korrelhagel, sneeuwregen of (natte) sneeuw vallen. Een klap onweer behoort dan tevens tot de mogelijkheden.

Eén van de oorzaken die ten grondslag ligt van dergelijke felle buien is het relatief warme zeewater. Dit is immers een gunstige voedingsbron voor convectie.

Een andere reden is een hoogtelaag boven Scandinavië die zich de komende dagen naar de Noordzee verplaatst. Daarbij komt er een flinke portie hoogtekou naar de Benelux afzetten. In de hogere luchtlagen rond 5,5 kilometer bedraagt de temperatuur vervolgens soms wel minder dan min 30 graden, in dit geval zelfs min 36.

Wanneer deze ijskoude luchtsoort daaropvolgend afzakt naar de nog relatief warme Noordzee, ontstaat er een groot temperatuurverschil. Hierdoor geeft het warmere zeewater warmte af aan de luchtlaag er direct boven. Wanneer de omgeving kouder is dan deze pakketjes met warme lucht, stijgt de warmere luchtsoort op dieper de atmosfeer in.

Op een gegeven moment condenseert de waterdamp in de hogere luchtlaag naar kleine waterdruppeltjes. Als resultaat wordt het onstabiel en groeien stapelwolken uit tot buien. Als de lucht naar boven nog kouder wordt, gaan deze druppeltjes over in ijskristallen en kunnen ze uitgroeien tot sneeuwvlokken en hagelstenen. De neerslag zal dan vaak winters van karakter zijn.

Mensen die in de kustgebieden wonen, zullen er ongetwijfeld mee te maken krijgen: het ene moment is het zonnig en het andere moment komt het plots met bakken uit de lucht. Een ander fenomeen waaraan (winterse) buien toegeschreven kunnen worden is de zogenaamde “kustconvergentie”. Dit treedt eveneens vaak in het najaar en het winterhalfjaar op.

De noorden- of noordwestenwind waait vaak onverhinderd door over het vlakke oppervlak van het zeewater. Zodra de wind echter de kust bereikt, worden zowel de windkracht als -richting verstoord door objecten zoals gebouwen en bomen. Als gevolg liggen de windsnelheden boven land veel lager dan over zee en hoopt de lucht zich langs de kust op, waardoor de lucht gedwongen is op te stijgen.

Bovendien, kan er boven land soms ook sprake zijn van een windsprong. Dit is doorgaans het geval wanneer een lagedrukgebied ons aandachtsgebied passeert en er langs zee enerzijds een noordwestenwind staat en anderzijds landinwaarts een zuidwestenwind. Er ontstaat een scheidingslijn op de sprong waar de winden samenkomen en convergentie vindt plaats. Zo kunnen stapelwolken opnieuw uitgroeien tot buien.