Naarmate de zomermaand augustus vordert, worden de dagen merkbaar korter. Zelfs in het uiterste noorden volgen er weer echt donkere nachten. Tegen het einde van de maand gaat daar bijna twee uur aan daglicht “verloren”.

De avonden verlopen nog geruime tijd licht, maar in het zuiden van de Benelux neemt het aantal uur zonneschijn gedurende de maand augustus af naar bijna anderhalf uur.

Bovendien duurt de fase tijdens de schemering niet zo lang meer als in juli: De nachten lengen en worden duidelijk donkerder. Voor de liefhebbers van astronomie is dit een leuke bijkomstigheid, want dit betekent dat zelfs de zwakke sterren in de nachten makkelijk te vinden zijn.  

Tijden zonsopgang en -ondergang verschillen

Niet overal in de Benelux gaat de zon op hetzelfde moment onder of komt ze weer op. De reden van deze ongelijkmatige toename van het daglicht is onder meer te wijten aan de gekantelde as van de aarde in haar baan rond de zon. De klok voor het samenspel tussen dag en nacht is daarentegen de rotatie van de aarde om haar eigen as.

Deze rotatieperiode bedraagt precies 23 uur, 56 minuten en 4 seconden, wat bijna 4 minuten korter is dan de 24 uur die een etmaal volgens onze klokken duurt. De zon bereikt pas na precies 24 uur weer het hoogste schijnbare punt, de middaghoogte pal boven de zuidelijke horizon. Deze tijdsperiode wordt daarom de gemiddelde zonnetijd genoemd. Onze horloges zijn daarop gebaseerd.

De 4 minuten die “ontbreken” in vergelijking met de rotatie van de aarde lopen aan het eind van een hele maand echter op naar 2 uur en gedurende een heel jaar naar precies 24 uur. Dit betekent dat de aarde 366 keer om haar as draait in 365 dagen tijd.

Eigenaardigheden van de aarde, zoals de massaverdeling van bergen, ijskappen en oceanen, leiden idem tot de kleinste fluctuaties in de baan van de aarde en dus ook tot minimale afwijkingen tussen de gemiddelde en werkelijke zonnetijd.