Wereldwijde impact van El Niño: wat gaat er deze winter gebeuren?

Het weerfenomeen El Niño in de Stille Oceaan is in volle gang. Nu zijn er de eerste prognoses voor de winter. De effecten variëren sterk over de hele wereld.

De winter komt steeds dichterbij en tegelijkertijd komt het weerfenomeen El Niño in een stroomversnelling. El Niño is een ongewone opwarming van de zeeoppervlaktetemperatuur in het oosten van de Stille Oceaan. Om precies te zijn spreken we van het fenomeen wanneer het wateroppervlak in een bepaald gebied in de Stille Oceaan meer dan 0,5 graden boven het klimaatgemiddelde ligt.

Volgens de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) wordt de piek verwacht tussen november en januari. Het wordt waarschijnlijk een matige tot sterke El Niño.

Sterke en matige El Niño-gebeurtenissen dragen bij aan de opwarming en verhogen de gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak, volgens de WMO. "Hoewel de sterkste effecten van El Niño worden gevoeld in de equatoriale Stille Oceaan, kunnen ze gevolgen hebben voor het weer over de hele wereld omdat ze invloed hebben op hoge- en lagedruksystemen, winden en neerslag", leggen klimaatonderzoekers van Columbia University uit.

Enerzijds wordt verwacht dat regio's van Zuidoost-Azië tot Australië en delen van het Amazonegebied te kampen zullen krijgen met droogte. De gevolgen zijn bosbranden, problemen met de watervoorziening en uitgedroogde bodems.

Aan de andere kant zullen de westkust van Noord-Amerika, het zuiden van de VS en delen van Midden-Amerika te maken krijgen met frequente stormen en dus ook overstromingen. Bovendien neemt in delen van de VS de kans op temperaturen boven het gemiddelde en sneeuwval onder het gemiddelde toe.

In hoeverre een sterke El Niño het verloop van de winter in Europa zal beïnvloeden, is niet precies te zeggen. Er zijn tegenstrijdige studies hierover. In het verleden zijn er echter enkele opvallende gebeurtenissen geweest. Tijdens de record-El Niño in 1997/98 was er een zeer zachte winter in grote delen van Europa. De reden hiervoor was een ongebruikelijke anomalie in de straalstroom.

Het resultaat waren stormen die vochtige, milde lucht van de Atlantische Oceaan naar Europa dirigeerden en de ijzige kou van Scandinavië en Rusland ervan weerhielden om westwaarts door te dringen. Het straalstroompatroon zag er in de winter van 2015/16 ongeveer hetzelfde uit. Het was een van de warmste winters ooit, na de zachte winter van 2006/07.

De verbanden tussen El Nino en het verloop van de winter in Centraal-Europa kunnen toeval zijn. Het statistische bewijs hiervoor is nog te dun.