Astro: Perseïden en blauwe maan zorgen deze maand voor spektakel

Een lust voor het oog voor astronomen: Zoals elk jaar belooft de Perseïden meteorenzwerm deze maand talloze vallende sterren aan de nachtelijke hemel. Als de lucht helder is, zijn er nu reeds tientallen waar te nemen.

Op het hoogtepunt van de Perseïden in de nacht van 12 tot 13 augustus schieten er tot 60 vallende sterren per uur door de lucht. De verwachtingen zien er aanvankelijk gunstig uit, want van storend maanlicht is dit jaar in ieder geval geen sprake.

Op 8 augustus is het laatste kwartier van onze maan en op 16 augustus is het nieuwe maan. Dit betekent dat de satelliet amper aanwezig is. Rond 02:30 uur in de nacht tijdens het hoogtepunt komt ze op, maar zal het hemellichaam maar een klein beetje licht vertonen.

De meeste vallende sterren zijn te zien rond 04:00 uur ’s nachts, maar het loont zich tevens om eerder een blik naar de hemel te werpen. Omstreeks middernacht liggen de aantallen echter wel lager en gaat het om ongeveer 30 vallende sterren per uur.

Een voorwaarde is natuurlijk wel dat het weer dan meespeelt. Onze WeerRadar geeft een goede indicatie waar er brede opklaringen zijn om niets van het spektakel te missen.

De oorzaak van het nachtelijke schouwspel is de lange stofpluim van de komeet “Swift-Tuttle”, die elk jaar in augustus de baan van de aarde doorkruist. Wanneer de stofdeeltjes, die slechts enkele millimeters groot zijn, met een snelheid van maar liefst 60 kilometer per seconde de bovenste lagen van de atmosfeer raken, worden ze plots afgeremd en gloeiend heet.

Vervolgens branden de deeltjes in fracties van een seconde op en laten ze een gloeiend spoor in de nachtelijke hemel achter. We spreken dan van een vallende ster.

Augustus eindigt daarnaast met nog een leuke astro-highlight. De tweede supermaan van augustus is namelijk einde deze maand te bewonderen. De eerste vond reeds op 1 augustus plaats en werd traditioneel ook wel “oogstmaan” genoemd.

Beide volle manen zijn zogenaamde “supermanen” omdat ze zich bijzonder dicht bij de aarde bevinden. Hierdoor lijken ze groter en helderder dan de meeste andere volle manen van het jaar.

Als er een tweede volle maan in de kalendermaand is, gaat het om een “blauwe maan”. Zoals de naam doet vermoeden, houdt dit echter niet in dat onze bijplaneet blauw verkleurt, maar alleen dat het een bijzonder zeldzame gebeurtenis is. Een blauwe maan komt immers maar één keer in de tweeëneenhalf jaar voor. De volgende gebeurtenis met twee supermanen vindt pas weer in 2037 plaats.

Naast de bovenste hoogstandjes hebben we ook twee planeten in zicht. Op 10 augustus bereikt Mercurius zijn grootste oostelijke verlenging. Het hemellichaam is het best te zien wanneer deze het hoogste punt boven de horizon bereikt. Kijk na zonsondergang naar de westelijke horizon voor een kans om de planeet te spotten.

Op 27 augustus zien we Saturnus in oppositie. Op dat moment staat de geringde planeet het dichtst bij de aarde en is het volledig verlicht door de zon. Saturnus is dan de hele nacht zichtbaar voor mensen met een telescoop of verrekijker.